Fason Fatura Muhasebe Kaydı Nasıl Yapılır?

Fason Fatura nedir? Öncelikle fason işinin ne olduğunu anlamamız gerekir. Kumaş ve yardımcı malzemenin ücret karşılığı başka bir firmada diktirilmesidir. Yaptırılan dikim hizmetine karşılık, dikimi yapan işletme fatura düzenler, düzenlenen faturaya, fason fatura diyoruz. Aynı zamanda Fason gideri, tekstil ticareti yapan firmaların, en fazla maliyet kalemini oluşturur. Özellikle, imalatı kendi bünyesinde olmayan, tekstil firmaları büyük çoğunluktadır.

Zira imalat yapılması firmalar için yüksek maliyetli yatırım gerektirir. Tekstil firmasının atölye kurup imalat yapması maliyet açısından verimli olmayabiliyor. Çünkü imalat yapılması durumunda;

Fason dikim yapan atölye. Dikiş makinalarında tekstil ürünü diken sakin şekilde çalışıyor. Makinelerin üzerinde dikilecek kumaşlar var. Arka arkaya dizilmiş seri şekilde çalışıyorlar.
Fason Hizmeti Veren Atölye
  • İmalat için atölye yerinin satın alınması veya kiralanması
  • İmalatta çalışacak makineci ve ara elemanların temini
  • İmalat yapmak için kesim, dikim makinaları ve teçhizat alınması
  • Gerekli yazılım ve ekipmanların temin edilmesi
  • İşçilerin iş güvenliğinin sağlanması gerekiyor.

Bu nedenle, firmanın yaptığı ticaretin hacmine göre, yatırım maliyeti yüksek olabiliyor. Oysaki firma, aldığı kumaşı fason dikim yaptırarak, mamul hale getirebiliyor. Bu nedenle, imalatı olmayan firmalar için, fason fatura takibi önemlidir.

Fason Tekstil Firmaları Nasıl Çalışır, Tabi Olduğu Şartlar Nelerdir

Fason dikimi emeğe dayandığı için, kanun koyucu sektörü farklı değerlendiriyor. Bu nedenle fason fatura, ticari faturadan farklı tanzim ediliyor. Hizmet ağırlıklı olduğu için, kanun koyucu fason ticareti yapan firmalara tevkifatlı fatura kesme şartını getirmiştir.

Fason tevkifat oranları KDV kanununun 9’uncu maddesinde düzenlenmiştir. İlgili maddenin 1 fıkrasına göre Maliye Bakanlığının oranları güncelleme yetkisi vardır. Bu nedenle zaman zaman oranlarda değişmeler oluyor. 01.03.2021 tarihinde yapılan güncelleme ile tevkifat oranı 5/10 iken 7/10 şeklinde değişmiştir. Bu düzenleme ile fason hizmetini veren firma;

  • Önceden 5/10 oranında yapılan kesinti (28/02/2021 sona erdi)
  • Yeni düzenleme ile 7/10 olarak (01/03/2021 yürürlüğe girdi)
Klasörün içinde kesilmiş faturalar var. Sağ tarafta orta boy hesap makinesi duruyor. Telefonun arka tarafında cep telefonu var. Telefon uyku modunda  siyahlara bürünmüş. Zaman en iyi mürebbidir.
Tevkifatlı Fatura Oranı

ikinci oran üzerinden faturayı düzenler. Fason hizmeti alan firma 7/10’luk KDV’yi KDV2 beyannamesi ile tahakkuk ettirip ödeyecektir. KDV2 beyannamesinin vergi dairesine verilme ve ödeme günü her ayın 26.sı olarak belirlenmiştir. Son günün resmi tatil gününe rastlaması durumunda sonraki ilk iş günün mesai bitimi, son gün kabul ediliyor. Alınan fason fatura kontrolünün yapılarak oranlarını doğruluğu teyit edilmelidir.

Alınan Fason Fatura ve Datasoft Programı ile Muhasebe Kaydı

Fason faturanın muhasebe kaydı, alınan diğer faturalardan farklı şekilde yapılıyor. Fason faturanın muhasebe kaydını, datasoft muhasebe programı ile yapacağız.

Öncelikle muhasebe kaydının yapılarak, KDV2 beyannamesinde gösterilebilmesi için program ayarının düzgün yapılması gerekir. Ancak bu durumda F tuşlarını kullanarak sorunsuz muhasebe fişi oluşturabiliriz. Aksi durumda beyannameyi BDP ile düzenleyip sisteme yüklememiz gerekir. Datasoft programı ile muhasebe fişi oluşturmak için sırasıyla şunları yapmalıyız,

  • Fason hizmet alınan firmanın cari kaydının açılması
  • Tevkifatlı verginin takip ve ödenmesi için 360 no.lu hesabın ayarlanması
  • Fason fatura kayıt ve takibi için 153 no.lu ticari mallar hesabının ayarlanması
  • Tevkifatlı faturada 191 no.lu KDV hesabının tanımlanmasıdır.

Hesap Tanımlamaları Nasıl Yapılıyor

Hesap tanımlamalarında en önemli nokta 360 numaralı hesabın tanımlanmasıdır. Konuyla ilgili https://www.youtube.com/watch?v=939q4RQhYRA&t=15s adresinden videolu açıklamamız mevcuttur.

360 Numaralı Tevkifat Hesabı

Hesap ismini tanımladıktan sonra hesap cinsinin KDV tev. seçilmesi gerekiyor, seçme işlemi için bu alana gelinerek F1 tuşu ile yapılabiliyor. 360 no.lu hesapta özellikle dikkat edeceğimiz bir nokta vardır ki o da tevkifat oranı doğru tanımlamamızdır. Yeni düzenleme ile fason tekstilde yeni oran olan 7/10’un doğru tanımıdır.

Ticari mallar hesabında yani 153 no.lu hesapta alınan fason fatura muhasebe kaydı için açacağımız hesap şu şekilde oluyor

153 Ticari Mallar Fason Mal Alışları

153 numaralı hesabı tanımlarken dikkat edeceğimiz nokta daha önce tanımlanan 360 numaralı hesabın da burada gösterilmesidir. Ayrıca 191 109 no.lu hesabı da tanımlıyoruz.

Son olarak da 191 no.lu hesaba alt hesap olarak 191 109 hesabı açıyoruz.

191 Numaralı KDV hesabının Tanımlanması

Fason tekstil işinde KDV oranı %8’dir. 2019 yılında Maliye Bakanlığı 191 no.lu hesapta düzenleme yapmıştır. Yaptığı düzenlemeyle 191 no.lu hesaptaki KDV’nin fason alışı olması durumunda farklı bir alt hesapta takip edilmesi zorunluluğudur. Aynı zamanda alt hesap KDV beyannamesinde de ayrı kulakçıkta gösteriliyor. 191 no.lu hesabın alt hesabı olarak 191 109 no.lu hesap tanımlanmalıdır. KDV beyannamesinin her ne kadar tutar bazında doğru olsa da, şekil şartı getirilen 191 109 no.lu hesabı mutlaka tanımlamalıyız.

Fason Faturanın Muhasebe Kaydı Nasıl Yapılıyor?

Alınan fason faturanın muhasebe kayıt örneği şu şekildedir.

Fason Alış Faturası Muhasebe Kaydı
  • Alınan fason faturasının matrah kısmı 153 no.lu hesaptaki, fason alışları alt hesabına kaydediliyor
  • Faturadaki hesaplanan %8’lik KDV’nin tamamı, 191 no.lu hesabın borç hanesine kaydediliyor
  • Tevkifat tutarını ise 360 no.lu ödenecek vergiler hesabına kaydediyoruz
  • Son olarak da faturanın matrah ve tevkifatla ödenmeyen kısmı alacak olarak cari hesaba kaydediliyor.

Netice itibarıyla imalatını yaptırdığımız tekstil ürünü için, aldığımız fason fatura, maliyetimiz için önemlidir. Bununla birlikte faturada belirtilen tevkifat tutarının, KDV2 beyannamesi ile maliyeye elektronik ortamda, beyan edilmesi de zorunludur. Zira beyan edilmeyen tevkifatlı faturalar, zaman aşımı süresinde mutlaka tespit ediliyor. Cezai durumla karşılaşmamak için fason faturanın takibi, dikkatli yapılmalıdır. Özellikle yıl sonunda Gelir veya Kurumlar vergisi beyannamesinin hazırlanması aşamasında, tevkifatlı fatura beyanlarını kontrol etmemiz önemlidir.

Fason fatura muhasebe kayıtları, alınan ve düzenlenen fatura türüne göre farklılık arz eder. Özellikle önem arz eden kayıtlarda bilsek dahi muhasebe kayıt örneğini yanımızda bulundurmalıyız. Zira zihin yorgunluğu hata yapılmasına neden olabiliyor. Siz de sık yaptığınız özel işlemlerin, yapılış şeklini not alarak zaman kaybını önlüyor musunuz?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.