Kurumlar Vergisi Muhasebe Kaydını Birlikte Yapalım

Kurumlar Vergisi beyannamesi tahakkuk ettirildiğinde, elbette unutulmadan tahakkukun muhasebe kaydının da yapılması gerekir. Tahakkuk kaydından önce dönem sonunda çıkan kârdan ayrılan vergi karşılığının muhasebe kaydıyla işlemimize başlıyoruz.

Dönem sonu kayıtlarında ulaştığımızı veya ulaşmaya çalıştığımız 690 no.lu Dönem KARI VEYA ZARARI hesabı tek kaldığında artık kâr veya zarar belli olmuştur. Öncelikle o dönemdeki vergi oranına göre karşılık ayırarak son virmanları da bu şekilde tamamlarız. Bundan sonra geriye sadece kapanış fişinin kaydı kalıyor.

Dördüncü Dönem Kurum Geçici Vergi Tahakkuku

Sene sonu geldiğinde gider ve gelir hesaplarındaki bakiyeleri karşılık hesaplarını kullanarak virmanlarız. En nihayetinde 690 no.lu KAR VEYA ZARAR tek kalır. Eğer firmamız kâr yaptıysa tutar üzerinden vergi karşılığını ayırarak bu şekilde kapanış maddesini yaparız.

Karşılık ayırmadan önce dönem içinde ödediğimiz Peşin ödenen kurum geçici verginin muhasebe kaydı şu şekildedir.

193 Peşin Ödenen Kurumlar Vergisi12.500 TL
360 Peşin Ödenen Kurumlar Vergisi 12.500 TL
Peşin ödenen Vergi
Peşin Ödenen Kurum Geçici Vergi Tahakkuk Kaydı

Dönem içinde 01-03, 04-06 ve 07-09 dönemlerine ilişkin Kurum Geçici Vergi Kayıtlarını bu şekilde yapıyoruz. Ancak 10-12 dönemine ait Kurum Geçici vergi muhasebe kaydını sonraki yıl yaparız. Zira dördüncü dönemin tahakkuk tarihi sonraki yılın Şubat ayındadır. Ancak dördüncü dönem kurum geçici vergi tahakkuk maddesini şu şekilde yapmamız gerekir.

371 Peşin Ödenmiş Kurum Geçici Vergi6.000 TL
360 Peşin Ödenen Kurumlar Vergisi 6.000 TL
Dördüncü dönem Peşin Ödenen Kurum Geçici Vergi
Dördüncü Dönem Kurum Geçici Vergi Tahakkuku

Firma Kâr Yerine Zarar Yaparsa Muhasebe Kaydımızı Yapalım

En nihayetinde 690 no.lu hesapta alacak bakiyesi varsa firmamız Kâr etmiştir. Aksi durumda yani borç kalanı veriyorsa firmamız zarar ettiğinden vergi karşılığı ayıramayız.

Öncelikle firmamızın zarar ettiğini düşünelim. Bu durumda 690 no.lu hesaptaki borç bakiyesi için yapacağımız muhasebe kaydı şu şekildedir;

690 Dönem Kâr veya Zarar Hesabı15.000 TL
692 Dönem Net Zararı Hesaba15.000 TL
Zararın Bilanço hesabına aktarılması
Dönem Zararının Bilanço Hesabına Aktarılması
692 Dönem Net Zararı Hesabı15.000 TL
591 Dönem Net Zararı Hesabı15.000 TL
Bilanço hesabına virman
Dönem Net Zararı Muhasebe Kaydı

Firmamız Kâr Yaptığında Nasıl Vergi Karşılığı Ayrılır

Dönem sonu işlemleri tamamlandığında 690 no.lu hesabımız alacak bakiyesi veriyorsa firmamız kâr yapmıştır. Elbette bu durumda kurumlar vergisi karşılığı ayırmamız gerekir. Kayıtları kısaca şu şekilde yapabiliriz. Firmamız 74.000 TL kâr ettiğinde vergi oranı %25 ise 18.500 TL ödenecek vergi karşılığı ayıracağız.

691 Kurumlar Vergisi Karşılığı 18.500 TL
370 Kurumlar Vergisi Karşılığı18.500 TL
Dönem net kâr muhasebe kaydı
Kurumlar Vergisi Dönem Net Kârı Muhasebe Kaydı
691 Kurumlar Vergisi Karşılığı18.500 TL
690 Dönem Kârı74.000 TL
692 Dönem Net Kârı55.500 TL
Kurum Net Kâr Maddesi
692 Dönem Net Kârı55.500 TL
590 ….Yılı Dönem Net Kârı55.500 TL
Dönem Net Kârın Kaydı
Dönem Net Kârının Muhasebe Kaydı

Ayrıca dönem içinde ödenen 193 no.lu hesapta biriken Peşin Ödenen Vergiler hesabının bakiyesini, dönem sonunda 371 no.lu Peşin Ödenmiş Kurum Vergisi hesabına virmanlıyoruz.

193 Peşin Ödenen Kurumlar Vergisi12.500 TL
371 Peşin Ödenen Kurumlar Vergisi12.500 TL
Peşin ödenen kurumlar vergisi
Peşin Ödenen Geçici Vergi Virmanı

Oysa ki buraya kadar sadece dönem sonuna kadar yapmamız gereken kurum kazancıyla ilgili maddeleri özetledik. Şimdi ise yeni senede Kurum Beyannamesini tahakkuk ettirdiğimizdeki muhasebe kaydına değineceğiz.

Kurumlar Vergisinin Tahakkuk Fişini Kayıtlara Nasıl Alırız

Sene sonunda firmanın kazancına ait muhasebe kayıtlarını yaptık. Ancak son dönemin geçici vergisi yeni yılda tahakkuk ettiği için nadiren de olsa fark olabiliyor. Ancak genelde ayırdığımız vergi karşılığı geçerli oluyor. Elbette son dönem zarar eden firmalarda olabiliyor. İki durumda da yapılması gereken muhasebe kayıtlarını kısaca değinelim.

Dördüncü dönemde ödediğimiz geçici vergiye ilişkin muhasebe kaydını kısaca yukarıda belirtmiştik. Bu çerçevede firmamızın karlılık durumu değişmediğini varsayarak böylelikle işlemimize devam edelim. Önceki dönem peşin ödenen vergi ve bu dönemde yani dördüncü dönemdeki peşin verginin toplamı 12.500 TL + 6.000 TL olduğunda toplam ödenen peşin vergi 18.500 TL olacaktır. Kurum kazancına ilişkin ayırdığımız vergi karşılığı da 18.500 TL olduğunda elbette ilaveten vergi çıkmayacaktır. Böylelikle yapacağımız Kurum beyannamesine ait tahakkuk maddesi şu şekilde olacaktır.

371 Peşin Ödenmiş Kurumlar Vergisi18.500 TL
370 Dönem Kârı Yasal Karşılık18.500 TL
360 Kurumlar Vergisi0
Kurumlar Vergisi Tahakkuk Fişi Muhasebe Kaydı

Ancak firmamız dördüncü dönemde aksi bir durumla karşılaşıp zarar yapmış da olabilir. Ancak bu dönemde daha önceden ödediği peşin ödenen vergileri haliyle boşa gitmez. Ödediği peşin vergileri başka vergilerinden dilekçe ekinde mahsup yapabilir. Gel gelelim bu durumda muhasebe kaydı şu şekilde olacaktır. İlk üç dönemde 12.500 TL peşin ödenen vergi vardı.

136 01 Vergi Dairesinden Alacaklar12.500 TL
371 Peşin Ödenen Vergiler12.500 TL
Zarar çıkması durumunda peşin verginin virmanı
Peşin Ödenen Kurumlar Vergisinin Mahsup Maddesi

Tahakkuk Eden Kurum Geçici Vergi Ödenmediğinde Kayıt Nasıl Olur

Bildiğiniz gibi kurum geçici vergileri dört dönem olarak tahakkuk ettiriliyor. Her dönemde geçici vergi ödensin veya ödenmesin tahakkuk eden tutar bir sonraki geçici vergiden mahsup ediliyor. Bunun yanında kurumun geçici vergileri ödenmediyse 368 no.lu Vadesi Geçmiş Vergiler hesabında dinleniyor. Bu dinlenme elbette Kurumlar Beyannamesinin verildiği tarihe kadar devam ediyor. Bundan dolayı muhasebe kaydımızı geçici vergilerin ödenmediği senaryosu üzerine şu şekilde yaparız.

371 Peşin Ödenmiş Kurumlar Vergisi18.500 TL
368 Vadesi Geçmiş Vergiler18.500 TL
Ödenmeyen Kurum Geçici Vergi mahsubu
Ödenmeyen Kurum Geçici Verginin Mahsup Kaydı

Aynı zamanda ödenmeyen geçici vergiler kurumlar beyannamesinin tahakkuku etmesiyle silinir. Ancak isabet eden gecikme zamları vergi dairesince tahsil edilir. Şimdi ise Kurum Geçici Vergilerin ödenmediği durumda tahakkuk maddesini nasıl yaparız.

370 Kurumlar vergisi karşılığı18.500 TL
360 Kurumlar Vergisi 18.500 TL
Kurumlar Vergisi Tahakkuk Maddesi

Tahakkuk eden vergilerin yanında

  • 1047-DVER / 110,70 TL
  • 1048-5035 / 129,80 TL

Ancak damga vergilerinin de tahakkuk fişinde yer aldığını unutmayalım . Bilindiği gibi sonuçta damga vergileri de her yıl güncellenerek artıyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.